Five Things I do in Xi’an

ครั้งนี้มาแปลกกันสักนิด เนื่องจาก Xi’an (ซีอาน) เป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานมาก และมีโบราณสถานและพิพิธภัณฑ์หลายต่อหลายแห่งที่แนะนำกันเป็นเล่มก็คงไม่หมด เนื่องเพราะซีอานเป็นเมืองหลวงเก่าของจีนมาตั้งแต่ 3000 ปีก่อนและเป็นเมืองหลวงต่อเนื่องกันมายาวนานถึงเป็นพันปี 13 ราชวงศ์ 73 จักรพรรดิ เรียกได้ว่าเป็นเมืองหลวงที่เก่าแก่ที่สุดของจีนและของโลกเลยทีเดียว ถือเป็นรากเหง้าของวัฒนธรรมจีนอันยิ่งใหญ่และน่าตื่นตาตื่นใจในปัจจุบัน ซีอานมีชื่อเดิมว่า Chang’an (ฉางอัน) ซึ่งแปลว่า “ความสงบสุขชั่วนิรันดร์” ปัจจุบันเป็นเมืองหลวงของมณฑล Shannxi (ซานซี) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของแม่น้ำเหลืองทางภาคเหนือของประเทศจีน ตัวเมืองมีความทันสมัย เป็นที่ตั้งของห้างหรูใหญ่โตหลายแห่ง มีกันแทบทุกแบรนด์เนม และเป็นแหล่งธุรกิจที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ อย่างไรก็ดี คราวนี้ ฉันขอแนะนำซีอานในแบบที่ฉันพาตัวเองไปสัมผัสวิถีชีวิตและวัฒนธรรมในอีกรูปแบบหนึ่ง และฉันคิดว่ามันดี จึงขอมาแนะนำกันตรงนี้กับ 5 สิ่งห้ามพลาดเมื่อได้ไปถึงซีอาน

Xian-30

ที่แรกที่ฉันขอแนะนำว่ามาซีอานแล้วต้องไป คือ Muslim Quarter เป็นตลาดเก่าแก่ของชาวจีนมุสลิมที่น่าตื่นตาตื่นใจเป็นอย่างยิ่ง คนที่นี่จะขายของกินเสียมากกว่า มีตั้งแต่ถั่วตัด พริก เครื่องเทศ ก๋วยเตี๋ยว ไปจนถึงเบอร์เกอร์แบบจีน (แป้งขนมปังยัดไส้เนื้อ) ที่มีคนต่อแถวซื้อกันยาวเบื้อย น้ำทับทิม โยเกิร์ต เกี๊ยวนึ่ง ฯลฯ ที่ตั้งเป็นแนวตลอดสองข้างทาง ที่น่าสนใจคือหลายๆร้านจะสาธิตวิธีทำให้ดูกันหน้าร้านด้วย ไม่ว่าจะเป็นการใช้เครื่องโม่หินยักษ์ขนาดใหญ่โม่พริกสีแดงๆ หรือการยืดน้ำตาลดึงออกไปถึงกลางถนนมัดเป็นเกลียวม้วนกลับมาแขวนที่ตะขอตัวเขื่องหน้าร้านถั่วตัด หรือการทุบแป้งกันตุบตับ รวมไปถึงร้านบาบิคิวเสียบไม้ หรือการห่อเกี๊ยว คือทุกอย่างต้องมาสาธิตกันหน้าร้านแทนที่จะทำกันในร้าน เป็นการโชว์เรียกแขกอย่างหนึ่ง ถ้าจะให้ดีควรเดินเข้าไปเรื่อยๆให้ถึงตัวมัสยิดที่เก่าแก่ที่สุดของจีน (The Great Mosque) ที่แฝงตัวอยู่ในซอกตลาดขายเสื้อผ้าและของที่ระลึกอีกทีหนึ่ง ชมบรรยากาศมัสยิดอิสลามที่มีรูปทรงตัวอาคารเป็นแบบจีนก็ดูแปลกตาไปอีกแบบ ฉันชอบไม้เก่าๆงามๆที่เอามาทำหลังคาศาลาหรือประตูทางเข้าที่เก่าแก่ย้อนไปถึงปลายศตวรรษที่ 16 กันเลยทีเดียว มัสยิดแห่งนี้เป็นศูนย์กลางของชาวมุสลิมกว่าหกหมื่นคนที่อยู่ในซีอาน (Muslim Quarter อยู่ใกล้ๆกับหอกลอง (Drum Tower) ใกล้ๆใจกลางเขตเมืองเก่าของซีอาน)

สอง. สุสานทหารจิ๋นซีฮ่องเต้ Terracotta Army หรือ Terracotta Warriors สถานที่ที่เป็นเป้าหมายหลักของผู้ที่มาเที่ยวซีอานแทบทุกคน เรียกว่าไม่ไปไม่ได้ ตัวสุสานตั้งห่างจากตัวเมืองไปประมาณเกือบๆหนึ่งชั่วโมงรถประจำทาง เสียค่าเข้าชมคนละ 150 หยวน อยากได้ไกด์ก็หาเอาหน้าทางเข้าได้เลย รับรองว่ามีเดินมาถามเพียบ หรือจะเช่า Audio Guide เอาก็ได้ แต่ต้องเดินกลับเอามาคืนที่เดิม (ทางเข้ากับทางออก อยู่ไกลกันพอควร) เข้าไปแล้วต้องเดินผ่านสวนไปอีกประมาณ 5-10 นาทีกว่าจะถึงสถานที่ขุดค้นที่แบ่งออกเป็น 3 หลุม (Pits) หลุมขุดค้นแรกเป็นหลุมขุดค้นที่เก่าแก่ที่สุด และเป็นหลุมที่จะได้เห็นทหารยืนเรียงกันแบบที่เห็นคุ้นตากันในรูปทั่วๆไป นี่ขนาดขุดค้นกันมาระดับหนึ่งตั้งแต่ช่วงปีทศวรรษ 1970 แล้ว ปัจจุบันก็ยังไม่เสร็จ หากเมื่อได้เดินดูไปเรื่อยๆแล้วถึงเข้าในว่าทำไมเขาถึงทำไม่เสร็จสักที เพราะจริงๆซากกองทัพเหล่านี้ ตอนขุดค้นก็เป็นซากปรักหักพัง เขาต้องค่อยๆเอามาเสริมเติมต่อที่ละรูปปั้น ได้แค่นี้ก็ถือว่าเป็นความพยายามมากแล้ว นี่เพราะชาวนามาเจาะหาน้ำบาดาลแท้ๆเชียว (เจาะลงไปเจอเครื่องดินเผา) ถึงได้เกิดงานขุดค้นที่สำคัญและยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์กันเลยทีเดียว ส่วนหลุมขุดค้น 2 และ 3 นั้น เทียบกับหลุม 1 แล้ว แทบจะเรียกได้ว่ามีแต่หลุม จะมีทหารและม้ายืนอยู่ให้เห็นไม่กี่ตัว ที่เหลือเหมือนเป็นการแสดงหลุมขุดค้นและซากปรักหักพังที่พบให้ชมมากกว่า (ยังไม่ได้บูรณะ) จะมีหุ่นที่สมบูรณ์แล้วอยู่ไม่กี่ตัวที่จัดแสดงอยู่ในตู้กระจกข้างๆหลุมขุดค้น ที่ควรเข้าไปดูอีกทีคือพิพิธภัณฑ์ที่จัดแดงรถเทียมม้ากับคนขับสองคัน ที่สายประดับต่างๆและบังเหียนต่างๆ ทำจากเงินและทองคำแท้ๆ (สุสานทหารจิ๋นซีแห่งนี้เป็นมรดกโลกที่ต้องไปให้เห็นกับตา แต่ต้องฟันฝ่ากับเหล่าคนนักท่องเที่ยวคนจีนอีกมหาศาลด้วยเช่นกัน)

สาม. ขี่จักรยานบนกำแพงเมืองเก่าของซีอาน Xi’an City Wall ตัวเมืองเก่าของซีอานจะอยู่ภายในกำแพงเมืองโบราณที่เป็นป้อมปราการของเมือง ที่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยศตวรรษที่ 14 ซึ่งแม้จะมีการบูรณะเสริมความแข็งแกร่งขึ้นใหม่หลายต่อหลายครั้ง แต่การขึ้นไปเดินชมวิวบนกำแพงเมืองเป็นเรื่องที่ฉันว่าคงไม่มีใครพลาดอยู่แล้ว ไหนๆก็ขึ้นไปแล้ว ฉันขอแนะนำให้เช่าจักรยานขี่วนบนกำแพงเมืองนั่นเลย เพราะจะเดินคงใช้เวลาเป็นวัน กำแพงรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้านี้ สูง 12 เมตร มีความกว้างด้านบน 12-14 เมตร ความกว้างฐาน 15-18 เมตร และมีระยะทางรวมสี่ด้านทั้งหมดประมาณ 14 กิโลเมตร มีประตูเมืองที่เป็นทางขึ้นได้สี่ทิศ แต่ที่นิยมกันมากที่สุดคงหนีไม่พ้นประตูทางทิศใต้ (South Gate) เพราะอยู่ตรงกับสถานีรถไฟใต้ดินพอดี และมีการ Light Up ในเวลากลางคืนด้วย อย่างไรก็ดี การเช่าจักรยานสามารถเช่าจากประตูไหนและคืนประตูไหนก็ได้ ด้วยราคาคันละ 40 หยวน/คน/2 ชั่วโมง จะขี่วนไปวนมาก็ได้ หรือจะขี่รอบกำแพงเมืองเลยก็ได้ รวมเวลาแวะชมประตูเมือง และป้อมมุมต่างๆ และวิวทั้งในและนอกกำแพงมีก็พอดีๆสองชั่วโมง หากไปตอนเย็นๆ ก็จะได้ชมพระอาทิตย์ตกดินได้พอดี พร้อมกับส่งคืนจักรยานและชมไฟที่ประดับตามอาคารประตูเมืองได้อีก (บนกำแพงมีร้านขายของที่ระลึกและร้านขายน้ำตามประตูสี่ทิศ รวมถึงมีรถไฟฟ้าให้นั่งวนรอบแทนการขี่จักรยานสำหรับคนที่ไม่ฟิตพอ)

สี่ ชมวิถีชีวิตของชาวบ้านและชิมอาหารท้องถิ่นแบบที่นักท่องเที่ยวทั่วๆไปยังเข้าไปไม่ค่อยถึง ด้วยการซื้อทัวร์ Lost Plate Food Tour ซึ่งจะใช้เวลาในช่วงเช้าหรือช่วงเย็นในการนั่งรถสามล้อไฟฟ้าของจีนวนไปตามตรอกซอกซอยต่างๆในซีอาน และแวะชิมอาหารที่เป็นอาหารพื้นบ้านจริงๆ โดยมีไกด์ท้องถิ่นที่ส่วนใหญ่มักเป็นนักศึกษาหรือชาวเมืองที่พูดภาษาอังกฤษได้มารับจ๊อบพาเราชิม (ไม่ใช่ไกด์อาชีพแบบของบริษัททัวร์) โดยจะเล่าประวัติของอาหารที่เขาพาเราชิมให้ฟัง รวมถึงเป็นล่ามให้เวลาที่เราต้องการข้อมูลเพิ่มเติมจากคนขายโดยตรง นอกจากจะได้ชมเมืองด้วยรถสามล้อ แวะกินอาหารตามร้านอาหารท้องถิ่น 5-6 แห่งแล้ว ยังมีบริการ Unlimited beer ให้เปิดชิมได้ตลอดทางที่อยู่บนรถสามล้อ (ร้านที่หยุดส่วนใหญ่ หากเป็นร้านมุสลิมก็เอาเบียร์ลงไปกินด้วยไม่ได้) ฉันไม่แน่ใจว่าถ้าไปรอบเช้าจะแวะร้านแบบไหน แต่สำหรับรอบเย็นแล้ว ฉันได้ลองตั้งแต่แผ่นแป้งขนมปังจีนที่ย่างบนหินร้อน ที่ชาวจีนโบราณค้นพบวิธีโดยบังเอิญเพราะเอาแป้งดิบไปวางทิ้งไว้บนหิน บาบีคิวเสียบไม้เคล้าเครื่องเทศและน้ำจิ้มทาเนื้อสูตรเฉพาะของชาวจีนมุสลิมอันเลิศรสในตรอกเล็กๆ อันเป็นถิ่นอาศัยเก่าแก่ของคนขาย เกี๊ยวนึ่งบนเตาที่ใช้ถ่านหินในตลาดที่ท่าทางเป็นที่นิยมมากในหมู่ชาวจีน เพราะต้องรอคิวกันนานทีเดียว ยกมาทีเป็นซึ้ง แป้งเกี๊ยวบางนุ่ม ต้องกัดออกนิดๆจะได้น้ำซุปของไส้เนื้อข้างในออกมาผสม จิ้มกินกับซอสพริกของเขา (ขอบอกว่าอร่อยมากจนฉันต้องวนกลับมาหากินเองอีกทีหนึ่งในวันอื่น) ต่อด้วยเนื้อผัดแป้งและมันเนื้อกินกับขนมปังและกระเทียมดิบ ไปจนถึงก๋วยเตี๋ยวแป้งผสมผักโขมทำมือของชาวฮั่น จบท้ายด้วยการแวะเข้าร้านเบียร์ท้องถิ่นของซีอานเอง เป็น Brewery เล็กๆที่เปิดได้ไม่นาน…เรียกว่ามื้อนี้อิ่มอร่อยและเรียนรู้วัฒนธรรมกันอย่างเต็มที่ (ฉันจอยทัวร์นี้แล้ว มาร์กจุดที่แวะต่างๆเอาไว้ จากนั้นก็ย้อนรอยกลับไปกินอีกครั้ง แล้วพบว่าตัวเองเดินเตร็ดเตร่อยู่ในย่านตลาดพื้นเมืองแถว Saijinqiao ที่ไม่ใช่ย่านนักท่องเที่ยว ปัญหาคือไม่มีใครพูดภาษาอังกฤษได้เลยสักคนเดียว แต่ตัวตลาดมีอะไรน่าสนใจอีกมากมายให้ค้นหาได้ไม่จบสิ้น)

จุดสุดท้ายที่ฉันขอแนะนำคือการเดินย่อยอาหารเล่นที่บนฟุตบาทริมถนน ฉันขอตั้งชื่อให้ว่า Nighttime Entertainment on Nanguan Main Street ด้านนอกกำแพงเมืองเก่า ที่ตัดตรงลงมาจากประตูทางทิศใต้ ด้วยความที่รัฐบาลจีนชอบสร้างถนนใหญ่ๆรวมถึงทางเท้าก็ใหญ่มากด้วย ยามเย็นไปถึงดึกดื่นค่ำคืนบนทางเท้าหน้าตึกที่ขายของแบรนด์เนมบนถนนสายนี้ จึงเป็นที่รวมตัวของชาวเมืองที่พากันมาเต้นรำบ้าง ลีลาศบ้าง เต้นออกกำลังบ้าง ร้องเพลงคาราโอเกะบ้าง เขียนพู่กันจีนโดยใช้น้ำบนทางเท้าบ้าง และอื่นๆอีกมากมาย แล้วแต่กลุ่มคนที่มีความสนใจแบบเดียวกันจะรวมตัวกัน และไม่ใช่ทำกันเล่นๆ แต่ทุกกลุ่มจริงจังกันมาก ชาวลีลาศมีเครื่องเสียงพร้อมและแต่งตัวกันมาเต็มยศ ชาวคาราโอเกะ ก็มีไมค์ลำโพงพร้อม ฉายเพลงขึ้นจอที่ข้างหลังป้ายรถเมล์ ชาวจีนมุสลิมที่มีการร้องรำทำเพลงออกไปทางแขกๆ ก็มีชุดมาเปลี่ยนพร้อมเครื่องดนตรีประกอบ ร้องรำทำเพลงกันอย่างสนุกสนาน โดยทุกกลุ่มทิ้งระยะไม่ให้รบกวนซึ่งกันและกัน ทั้งคนเล่น คนดู คนผ่านไปผ่านมา ต่างมีความสุขกันถ้วนทั่วหน้า เรียกได้ว่าเป็น “ลานคนเมือง” ที่แท้จริงก็ว่าได้ (ฉันเผอิญผ่านไปเห็นถนนเส้นนี้เข้า เพราะตอนค่ำออกไปเดินหาร้านสะดวกซื้อ แต่พอผ่านไปแล้วก็ติดกับ สนุกเสียจนเวลาผ่านไป 2-3 ชั่วโมงโดยไม่รู้ตัว)

ห้าจุดนี้ถือเป็นเพียงน้ำจิ้มย่อยๆที่ทำให้รู้จักชาวซีอานและชาวจีนมากยิ่งขึ้นที่ โดยใช้เวลาท่องเที่ยวเพียงไม่กี่วัน ฉันเชื่อว่าซีอานยังมีที่เที่ยวต่างๆอีกมากมายนับไม่ถ้วนให้ได้สัมผัส ไม่ว่าจะเป็นวัด วัง พิพิธภัณฑ์และที่ท่องเที่ยวตามธรรมชาติอื่นๆโดยรอบ รวมถึงซอกมุมถนนเล็กๆที่น่าสนใจในเมือง เพียงแค่พาตัวเองไปให้ถึงแล้วคุณจะหลงรักเมืองแห่งความสุขสงบชั่วนิรันดร์แห่งนี้…

IMG_8609

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s